مادر، جنين و حساسيت

اما آنچه درباره حذف مواد غذايي حساسيت زا از رژيم غذايي مطرح است، جايگزين كردن مواد غذايي مشابه به جاي اين نوع خوراكي‌ها است به طوري كه پزشكان توصيه مي‌كنند در صورتي كه غذا يا غذاهايي را به دليل احتمال بروز حساسيت‌ از رژيم غذايي خود حذف مي‌كنيد، حتماً بايد جايگزين مناسبي براي آنها بيابيد تا به سوء تغذيه دچار نشويد.

به طور مثال با حذف شير از برنامه غذايي خود، لازم است تا مصرف گوشت و انواع حبوبات را جايگزين كنيد تا به كمبود «كلسيم» ناشي از عدم مصرف شير دچار نشويد؛ رعايت اين نكته به ويژه براي مادران باردار و شيرده ضروري است.

يكي ديگر از نكات مورد بحث، تأثير تغذيه مادر در دوران شيردهي بر روي نوزاد است؛ به اين معني كه آيا حساسيت غذايي مادر و يا مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا بر نوزاد نيز مؤثر است و حساسيت غذايي و مشكلات ناشي از مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا- حتي اگر مادر به ماده غذايي خاصي حساسيت‌ نداشته باشد و فقط از مواد غذايي كه احتمال حساسيت زايي دارند استفاده كند- از مادر به نوزاد، از طريق نوشيدن شير مادر منتقل مي‌شود؟

به عقيده پزشكان، اگرچه پاسخ قاطعي براي اين پرسش وجود ندارد، اما قطع مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا در دوران شيردهي نيز ضروري است و با قطع مصرف اين قبيل خوراكي‌ها مي‌توان شيردهي را به مدت طولاني‌تري ادامه داد.

پژوهشگران معتقدند تغذيه نوزاد با شير مادر حداقل به مدت يك سال- با رعايت رژيم غذايي مناسب توسط مادر- نه تنها خطر ابتلا به حساسيت غذايي در نوزادان را كاهش مي‌دهد بلكه باعث مي‌شود تا پس از بلوغ نيز به حساسيت غذايي دچار نشوند؛ چرا كه تركيبات غذايي شير مادر خود عاملي جهت جلوگيري از ابتلا به حساسيت است.

يكي از نيازهاي اساسي نوزاد، علاوه بر تغذيه با شير مادر، «غذاي كمكي» است اما؛ اولاً زمان آغاز تغذيه با غذاي كمكي چه زماني است؟ و در ثاني؛‌ چگونه مي‌توان از سلامت ماده غذايي و تأثير مثبت آن بر نوزاد مطمئن شد؟

متخصصان اطفال معتقدند از آن جايي كه در ماه‌هاي نخستين تولد، دستگاه گوارش نوزاد از هضم و جذب بسياري از مواد غذايي ناتوان است بنابر اين استفاده از غذاي كمكي عوارضي چون انواع حساسيت‌ها، اسهال، استفراغ و... را به همراه دارد؛ كه اين عوارض ناشي از حساسيت نوزاد به غذايي خاص نيست، بلكه حاكي از ناتواني دستگاه گوارش او از هضم و جذب غذا است.

بنابر اين پزشكان آغاز تغذيه با «غذاي كمكي» را بين 4 تا 6 ماهگي- در مواردي از 6 ماهگي- مي‌دانند. گاهي با وجود مراقبت‌هاي لازم و شروع تغذيه با غذاي كمكي از سن 6 ماهگي، مشكلات گوارشي و علايم حساسيت در نوزاد ديده مي‌شود. كه لازم است با طرح چند پرسش، مشكل نوزاد ريشه‌يابي شود؛

- دقت كنيد چه مدت پس از مصرف غذا يا غذاها نوزاد دچار مشكلات گوارشي يا علايم حساسيت مي‌شود؟
- آيا سابقه حساسيت در خانواده وجود دارد؟
- چه علايمي در نوزاد ديده مي‌شود؟

پس از بررسي نكات فوق و دقت در تغذيه نوزاد، اگر به عامل بروز حساسيت‌ پي برديد، نيازي به مراجعه به پزشك نيست در غير اين صورت سريعاً به پزشك مراجعه كنيد؛ در مواردي نيز لازم است حتي پس از شناسايي عامل يا عوامل حساسيت‌زا، با پزشك مشورت كنيد.

براي جلوگيري از بروز حساسيت‌ و مشكلات گوارشي در نوزاد چند نكته را به خاطر بسپاريم:

- حداقل به مدت يك سال تغذيه با شير مادر را متوقف نكنيد. پژوهش‌ها نشان مي‌دهد تغذيه با شير مادر مي‌تواند مانع از ايجاد حساسيت در دوران نوزادي و حتي پس از آن شود.
- تغذيه با غذاي كمكي را حداقل تا 6 ماه به تعويق بيندازيد. احتمال بروز حساسيت غذايي در نوزاداني كه زودتر از 6 ماهگي از غذاي كمكي استفاده كرده‌اند، دو برابر بيشتر از نوزاداني است كه از 6 ماهگي به بعد غذاي كمكي دريافت كرده‌اند.
- در ماه‌هاي اوليه شروع تغذيه با غذاي كمكي- حداقل از زمان آغاز تغذيه با غذاي كمكي يعني 6 ماهگي تا سن يك سالگي- مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا چون؛ سفيده تخم‌مرغ، بعضي از ميوه‌ها چون نارنگي، توت‌فرنگي و... جو، كره، بادام زميني و... را از رژيم غذايي نوزاد حذف كنيد.

پژوهشگران آكادمي متخصصان اطفال آمريكا( APP ) تا سن 2 سالگي را، سن پرخطر از نظر مصرف مواد غذايي  دانسته و معتقدند تا پايان 2 سالگي كودك نيازمند تغذيه مناسب و بسيار دقيق و كنترل شده است.